(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

ఆదిపర్వ - అధ్యాయ 192

॥ శ్రీః ॥
1.192. అధ్యాయః 192
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Topics
కల్మాషపాదరాజోపాఖ్యానే---వసిష్ఠపుత్రేణ శక్తినా కల్మాషపాదం ప్రతి శాపదానం॥ 1 ॥
పునరన్యేన బ్రాహ్మణేన చ కల్మాషపాదంప్రతి శాపదానం॥ 2 ॥
రాక్షసావిష్టేన కల్మాషపాదేన వసిష్ఠపుత్రాణాం భక్షణం॥ 3 ॥
పుత్రశోకాభిసంతప్తేన వసిష్ఠేన ప్రాణత్యాగార్థం అనేకధా ప్రయతనం॥ 4 ॥
Mahabharata - Adi Parva - Chapter Text

`అర్జున ఉవాచ। 1-192-0x(1100)(8593)
ఋష్యోస్తు యత్కృతే వైరం విశ్వామిత్రవసిష్ఠయోః।
బభూవ గంధర్వపతే శంస తత్సర్వమేవ మే॥ 1-192-1(8594)
మాహాత్ంయం చ వసిష్ఠస్య బ్రాహ్మణ్యం బ్రహ్మతేజసః।
విశ్వామిత్రస్య చ తథా క్షత్రస్య చ మహాత్మనః॥ 1-192-2(8595)
న శృణ్వానస్త్వహం తృప్తిముపగచ్ఛామి ఖేచర।
ఆఖ్యాహి గంధర్వపతే శంస తత్సర్వమేవ మే॥ 1-192-3(8596)
మాహాత్ంయం చ వసిష్ఠస్య విశ్వామిత్రస్య భాషతే॥ 1-192-4(8597)
గంధర్వ ఉవాచ। 1-192-5x(1101)
ఇదం వాసిష్ఠమాఖ్యానం పురాణం పుణ్యముత్తమం।
పార్థ సర్వేషు లోకేషు విశ్రుతం తన్నిబోధ మే॥' 1-192-5(8598)
కల్మాషపాద ఇత్యేవం లోకే రాజా బభూవ హ।
ఇక్ష్వాకువంశజః పార్థ తేజసాఽసదృశో భువి॥ 1-192-6(8599)
స కదాచిద్వనం రాజా మృగయాం నిర్యయౌ పురాత్।
మృగాన్విధ్యన్వరాహాంశ్చ చచార రిపుమర్దనః॥ 1-192-7(8600)
తస్మిన్వనే మహాఘోరే ఖంగాంశ్చ బహుశోఽహనత్।
హత్వా చ సుచిరం శ్రాంతో రాజా నివవృతే తతః॥ 1-192-8(8601)
అకామయత్తం యాజ్యార్థే విశ్వామిత్రః ప్రతాపవాన్।
స తు రాజా మహాత్మానం వాసిష్ఠమృషిసత్తమం॥ 1-192-9(8602)
తృషార్తశ్చ క్షుధార్తశ్చ ఏకాయనగతః పథి।
అపశ్యదజితః సంఖ్యే మునిం ప్రతిముఖాగతం॥ 1-192-10(8603)
శక్తిం నామ మహాభాగం వసిష్ఠకులవర్ధనం।
జ్యేష్ఠం పుత్రం పుత్రశతాద్వసిష్ఠస్య మహాత్మనః॥ 1-192-11(8604)
అపగచ్ఛ పథోఽస్మాకమిత్యేవం పార్థివోఽబ్రవీత్।
తథా ఋషిరువాచైనం సాంత్వయఞ్శ్లక్ష్ణయా గిరా॥ 1-192-12(8605)
మమ పంథా మహారాజ ధర్మ ఏష సనాతనః।
`వృద్ధభీరునృపస్నాతస్త్రీరోగివరచక్రిణాం॥ 1-192-13(8606)
పంథా దేయో నృపైస్తేషామన్యైస్తైస్తస్య భూపతేః।'
రాజ్ఞా సర్వేషా ధర్మేషు దేయః పంథా ద్విజాతయే॥ 1-192-14(8607)
ఏవం పరస్పరం తౌ తు పథోఽర్థం వాక్యమూచతుః।
అపసర్పాపసర్పేతి వాగుత్తరమకుర్వతాం॥ 1-192-15(8608)
ఋషిస్తు నాపచక్రామ తస్మింధర్మపథే స్థితః।
`అపి రాజా మునేర్మార్గాత్క్రోధాన్నాపజగామ హ॥' 1-192-16(8609)
అముంచంతం తు పంథానం తమృషిం నృపసత్తమః।
జగామ కశయా మోహాత్తదా రాక్షసన్మునిం॥ 1-192-17(8610)
కశాప్రహారాభిహతస్తతః స మునిసత్తమః।
తం శశాప నృపశ్రేష్ఠం వాసిష్ఠః క్రోధమూర్చ్ఛితః॥ 1-192-18(8611)
హంసి రాక్షసవద్యస్మాద్రాజాపశద తాపసం।
తస్మాత్త్వమద్యప్రభృతి పురుషాదో భవిష్యసి॥ 1-192-19(8612)
మనుష్యపిశితే సక్తశ్చరిష్యసి మహీమిమాం।
గచ్ఛ రాజాధమేత్యుక్తః శక్తినా వీర్యశక్తినా॥ 1-192-20(8613)
తతో యాజ్యనిమిత్తం తు విశ్వామిత్రవసిష్ఠయోః।
వైరమాసీత్తదా తం తు విశ్వామిత్రోఽన్వపద్యత॥ 1-192-21(8614)
తయోర్వివదతోరేవం సమీపముపచక్రమే।
ఋషిరుగ్రతపాః పార్థ విశ్వామిత్రః ప్రతాపవాన్॥ 1-192-22(8615)
తతః స బుబుధే పశ్చాత్తమృషిం నృపసత్తమః।
ఋషేః పుత్రం వసిష్ఠస్య వసిష్ఠమివ తేజసా॥ 1-192-23(8616)
అంతర్ధాయ తతోఽత్మానం విశ్వామిత్రోఽపి భారత।
తావుభావతిచక్రామ చికీర్షన్నాత్మనః ప్రియం॥ 1-192-24(8617)
స తు శప్తస్తదా తేన శక్తినా వై నృపోత్తమః।
జగామ శరణం శక్తిం ప్రసాదయితుమర్హయన్॥ 1-192-25(8618)
తస్య భావం విదిత్వా స నృపతేః కురుసత్తమ।
విశ్వామిత్రస్తతో రక్ష ఆదిదేశ నృపం ప్రతి॥ 1-192-26(8619)
శాపాత్తస్య తు విప్రర్షేర్విశ్వామిత్రస్య చాజ్ఞయా।
రాక్షసః కింకరో నామ వివేశ నృపతిం తదా॥ 1-192-27(8620)
రక్షసా తం గృహీతం తు విదిత్వా మునిసత్తమః।
విశ్వామిత్రోఽప్యపాక్రామత్తస్మాద్దేశాదరిందమ॥ 1-192-28(8621)
తతః స నృపతిర్విద్వాన్రక్షన్నాత్మానమాత్మనా।
బలవత్పీడ్యమానోఽపి రక్షసాంతర్గతేన హ॥ 1-192-29(8622)
దదర్శాథ ద్విజః కశ్చిద్రాజానం ప్రస్థితం వనం।
అయాచత క్షుధాపన్నః సమాంసం భోజనం తదా॥ 1-192-30(8623)
తమువాచాథ రాజర్షిర్ద్విజం మిత్రసహస్తదా।
ఆస్స్వ బ్రహ్మంస్త్వమత్రైవ ముహూర్తం ప్రతిపాలయన్॥ 1-192-31(8624)
నివృత్తః ప్రతిదాస్యామి భోజనం తే యథేప్సితం।
ఇత్యుక్త్వా ప్రయయౌ రాజా తస్థౌ చ ద్విజసత్తమః॥ 1-192-32(8625)
తతో రాజా పరిక్రంయ యథాకామం యథాసుఖం।
నివృత్తోఽంతఃపురం పార్థ ప్రవివేశ మహామనాః॥ 1-192-33(8626)
`అంతర్గతస్తదా రాజా శ్రుత్వా బ్రాహ్మణభాషితం।
సోఽంతఃపురం ప్రవిశ్యాథ న సస్మార నరాధిపః॥' 1-192-34(8627)
తతోఽర్ధరాత్ర ఉత్థాయ సూదమానాయ్య సత్వరం।
ఉవాచ రాజా సంస్మృత్య బ్రాహ్మణస్య ప్రతిశ్రుతం॥ 1-192-35(8628)
గచ్ఛాముష్మిన్వనోద్దేశే బ్రాహ్మణో మాం ప్రతీక్షతే।
అన్నార్థీ తం త్వమన్నేన సమాంసేనోపపాదయ॥ 1-192-36(8629)
గంధర్వ ఉవాచ। 1-192-37x(1102)
ఏవముక్తస్తతః సూదః సోఽనాసాద్యామిషం క్వచిత్।
నివేదయామాస తదా తస్మై రాజ్ఞే వ్యథాన్వితః॥ 1-192-37(8630)
రాజా తు రక్షసావిష్టః సూదమాహ గతవ్యథః।
అప్యేనం నరమాంసేన భోజయేతి పునః పునః॥ 1-192-38(8631)
తథేత్యుక్త్వా తతః సూదః సంస్థానం వధ్యఘాతినాం।
గత్వాఽఽజహార త్వరితో నరమాంసమపేతభీః॥ 1-192-39(8632)
ఏతత్సంస్కృత్య విధివదన్నోపహితమాశు వై।
తస్మై ప్రాదాద్బ్రాహ్మణాయ క్షుధితాయ తపస్వినే॥ 1-192-40(8633)
స సిద్ధచక్షుషా దృష్ట్వా తదన్నం ద్విజసత్తమః।
అభోజ్యమిదమిత్యాహ క్రోధపర్యాకులేక్షణః॥ 1-192-41(8634)
బ్రాహ్మణ ఉవాచ। 1-192-42x(1103)
యస్మాదభోజ్యమన్నం మే దదాతి స నృపాధమః॥ 1-192-42(8635)
సక్తో మానుషమాంసేషు యథోక్తః శక్తినా పురా।
ఉద్వేజనీయో భూతానాం చరిష్యతి మహీమిమాం॥ 1-192-43(8636)
గంధర్వ ఉవాచ। 1-192-44x(1104)
ద్విరనువ్యాహృతే రాజ్ఞః స శాపో బలవానభూత్।
రక్షోబలసమావిష్టో విసంజ్ఞశ్చాభవన్నృపః॥ 1-192-44(8637)
తతః స నృపతిశ్రేష్ఠో రక్షసాపహృతేంద్రియః।
ఉవాచ శఖ్తిం తం దృష్ట్వా న చిరాదివ భారత॥ 1-192-45(8638)
యస్మాదసదృశః శాపః ప్రయుక్తోఽయం మయి త్వయా।
తస్మాత్త్వత్తః ప్రవర్తిష్యే ఖాదితుం పురుషానహం॥ 1-192-46(8639)
ఏవముక్త్వా తతః సద్యస్తం ప్రాణైర్విప్రయోజ్య చ।
శక్తిం తం భక్షయామాస వ్యాఘ్రః పశుమివేప్సితం॥ 1-192-47(8640)
శక్తినం తు మృతం దృష్ట్వా విశ్వామిత్రః పునఃపునః।
వసిష్ఠస్యైవ పుత్రేషు తద్రక్షః సందిదేశ హ॥ 1-192-48(8641)
స తాఞ్శక్త్యవరాన్పుత్రాన్వసిష్ఠస్య మహాత్మనః।
భక్షయామాస సంక్రుద్ధః సింహః క్షుద్రమృగానివ॥ 1-192-49(8642)
వసిష్ఠో ఘాతితాఞ్శ్రుత్వా విశ్వామిత్రేణ తాన్సుతాన్।
ధారయామాస తం శోకం మహాద్రిరివ మేదినీం॥ 1-192-50(8643)
చక్రే చాత్మవినాశాయ బుద్ధిం స మునిసత్తమః।
న త్వేవ కౌశికోచ్ఛేదం మేనే మతిమతాం వరః॥ 1-192-51(8644)
స మేరుకూటాదాత్మానం ముమోచ భగవానృషిః।
గిరేస్తస్య శిలాయాం తు తూలరాశావివాపతత్॥ 1-192-52(8645)
న మమార చ పాతేన స యదా తేన పాండవ।
తదాగ్నిమిద్ధం భగవాన్సంవివేశ మహావనే॥ 1-192-53(8646)
తం తదా సుసమిద్ధోఽపి న దదాహ హుతాశనః।
దీప్యమానోఽప్యమిత్రఘ్న శీతోఽగ్నిరభవత్తతః॥ 1-192-54(8647)
స సముద్రమభిప్రేక్ష్య శోకావిష్టో మహామునిః।
బద్ధ్వా కంఠే శిలాం గుర్వీం నిపపాత తదాంభసి॥ 1-192-55(8648)
స సముద్రోర్మివేగేన స్థలే న్యస్తో మహామునిః।
న మమార యదా విప్రః కథంచిత్సంశితవ్రతః।
జగామ స తతః ఖిన్నః పునరేవాశ్రమం ప్రతి॥ ॥ 1-192-56(8649)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే ఆదిపర్వణి చైత్రరథపర్వణి ద్వినవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 192 ॥

Mahabharata - Adi Parva - Chapter Footnotes
1-192-9 యాజ్యార్థే అయం మమ యాజ్యో భవత్విత్యేతదర్థం॥
1-192-10 ఏకాయనగతః అతిసంకుచితమార్గే గతః॥
1-192-52 ముమోచ పాతయామాస। ఆత్మానం దేహం॥
ద్వినవత్యధికశతతమోఽధ్యాయః॥ 192 ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.